Column van Hans: Waarom ik dagelijks de ziel uit mijn lijf stap en toch geen gram afval...

Al enige tijd breek ik mijn hoofd over een raadsel. Sinds het begin van de lockdown wandel ik dagelijks nagenoeg twee uur en toch ben ik ondertussen geen gram afgevallen. Hoe komt dat?

Vorig jaar werd ons gezin uitgebreid met een hond. Een energieke border collie op Duracellbatterijen die luistert (nou ja) naar de naam Toots. Systematisch laat ik hem drie keer per dag uit. Samen goed voor een kleine twee uur wandelgenot. In het weekend zelfs een dikke twee uur. En voor alle duidelijkheid: het gaat niet om kuieren! Keer op keer stap ik met veerkrachtige tred op de cadans van een militaire mars in het zog van mijn dartelende viervoeter. Mijn gemiddelde snelheid bedraagt 6,5 km per uur. Op die manier overschrijd ik tot mijn grote genoegdoening elke avond met gemak de kaap van 15.000 stappen, soms die van 20.000! Dat is beduidend meer dan de algemeen aanvaarde beweegnorm van 10.000 stappen. Een mens mag dan toch hopen dat deze noemenswaardige inspanning enig effect op het lichaamsgewicht heeft? Niet, dus! 


Al jaar en dag dobbert mijn gewicht rond de 80 kilo. Met een lengte van 1m80 haal ik bijgevolg een BMI-score van 24,7. (Je BMI of Body Mass Index kan je berekenen door je gewicht in kilo’s te delen door het kwadraat van je lengte in meter. In mijn geval: 80/1,80 x 1,80). In de wetenschap dat een BMI-waarde tussen 20 en 25 als referentie voor je gezondheid geldt, schurk ik dus gevaarlijk dicht tegen de bovengrens aan. Vandaar mijn verlangen om enkele kilootjes te verliezen. Bij voorkeur zonder al te veel op mijn voeding te letten. Tenslotte leef ik al vrij rigoureus de principes van de voedingsdriehoek na: zuinig met vlees, bij voorkeur volkorenproducten, een behoorlijke portie groenten en al eens een stuk fruit. Maar waarom blijft mijn gewicht, ondanks mijn fel toegenomen wandelinspanningen, dan constant? Wat doe ik fout?


Verbruik in rustmodus

Het antwoord ligt voor de hand: om af te vallen geldt de simpele, doch onwrikbare regel dat je meer energie dient te verbruiken dan je opneemt. Deze energie haalt je lichaam uit de voeding en wordt uitgedrukt in calorieën of -beter nog- in kilocalorieën, omdat je anders al te grote getallen krijgt. Daarbij is 1 kcal gelijk aan 1.000 cal. Een volwassen man heeft per dag gemiddeld 2.500 kcal nodig, een vrouw zo’n 2.000. Zelfs in rustmodus heeft een lichaam behoefte aan energie om te functioneren, al was het maar om zijn temperatuur op peil te houden, om te ademen, om eten te verteren,… Hoeveel energie je lichaam in ruststand verbrandt, wordt niet alleen bepaald door je geslacht, maar ook onder meer door je leeftijd, je lengte, je gewicht, je spiermassa, je erfelijke aanleg en je metabolisme.

minder eten of meer bewegen?

Om je dagelijks rustverbranding te verhogen, geldt er maar één remedie: méér bewegen. Beweging vereist nu eenmaal energie, omdat je lichaam meer zuurstof verbruikt. Hoe actiever je bent, hoe meer calorieën je verbrandt. Bijgevolg val je af,…tenminste op voorwaarde dat je niet méér eet dan anders. Dat het cijfertje op mijn weegschaal -ondanks m’n dagelijkse wandelinspanning- niet daalt, betekent dus dat ik in verhouding meer calorieën verorber dan in mijn pré-wandelperiode. Méér op mijn voeding letten, is dus de boodschap! De intensiteit van mijn dagelijkse sportportie verhogen, is uiteraard ook een oplossing!”

hoofdzonde

Laat ons beginnen met mijn eetpatroon onder de loep te nemen. Ik geef toe: gulzigheid is een van de hoofdzonde waarin ik al eens durf te vervallen. Als ik een pak chips in de proviandkast ontdek, ben ik niet te houden. En na de avondwandeling duikt de Bourgondiër in mij meteen in de frigo om een beter biertje van hogere gisting te kraken. Kaas vind ik evenmin te versmaden. Liefste Franse, genre Camembert. En een chocoladewafel op tijd en stond proeft als goud in mijn mond.

Een diëtiste zei me onlangs dat de meeste mensen meer calorieën verorberen dan dat ze denken. Een blik op de calorieëntabel bevestigt haar stelling: chips (100g): 550 kcal - trappist: 225 kcal - Camembert (100g): 265 kcal - chocoladewafel: 470 kcal. Slik!  

met-waarde

En wat met het energieverbruik tijdens het wandelen? De verbranding van een fysieke inspanning wordt in MET-waarde uitgedrukt (Metabolic Equivalent of Task). Daarbij wordt 1 MET toegekend aan de rusthouding of stilzitten. In het overzicht van activiteiten komt wandelen aan een stevig tempo overeen met MET-waarde 5. Dit impliceert dat je tijdens je wandeltocht in verhouding vijf keer meer calorieën verbrandt dan dat je gedurende dezelfde periode nagenoeg bewegingsloos in je tv-zetel of op je bureaustoel achter de computer vertoeft.

Om exact te berekenen hoeveel calorieën een activiteit per minuut kost, heeft men de MET-formule bedacht:

In mijn geval verbrand ik per minuut die ik stap 7 kcal (5 x 3,5 x 80 / 200). Als ik in plaats van te wandelen, zou joggen met een snelheid van circa 10 km/u (MET-waarde: 10,5) dan verbruik ik volgens dezelfde formule 14,7 kcal/min. Fietsen met een gemiddelde van 22 km/u (MET-waarde: 8) is goed voor 11,2 kcal/min. Ben je nog mee?

Om de calorieën van een trappist (225 kcal) te verbranden, moet ik 32 minuten wandelen aan een flink tempo!

conclusie

Als ik nu mijn energieverbruik afweeg tegen mijn input, dan is de conclusie simpel. Alleen al om mijn dagelijkse trappist te verteren, moet ik ongeveer 32 minuten stappen. Voor de compensatie van mijn chips calorieën dient mijn wandeltocht al 78 minuten te duren! Voortaan ga ik toch twee keer nadenken vooraleer ik een Westmalle ontkurk of een zakje Lays openscheur! 


 

lees ook

Waarom we onhandelbaar zijn tijdens een blessure

Zoals de goede dr. Jekyll transformeerde in het kwade schepsel Hyde, zo maakt een blessure van een fervente sporter een…

Gezondheid Preventie

Column van Hans: Waarom ik dagelijks de ziel uit mijn lijf stap en toch geen gram afval...

Al enige tijd breek ik mijn hoofd over een raadsel. Sinds het begin van de lockdown wandel ik dagelijks nagenoeg twee uur…

Wandelen Gezondheid

De 5 beste podcasts over fietsen

Of je nu zelf elke zondag kilometers peddelt of gewoon graag kijkt naar anderen die zich aan wielrennen (en zweten) wagen……

Fietsen

Lopen op de loopband

Wanneer het buiten regent is de verleiding al snel groot om op de loopband te stappen. Maar train je dan eigenlijk wel…

Joggen